Actueel

Blijf up-to-date

VO2Max vs METs: wat is de belangrijkste indicator voor uithoudingsvermogen?

De Olympische Spelen staan weer voor de deur, en ruim 10.500 sporters uit 206 landen staan te trappelen om deel te nemen aan dit prestigieuze sportevenement. In Parijs zullen de atleten hun uiterste best doen om records te breken en medailles te winnen. Voor een groot deel van de Olympische sporten zijn inzichten in parameters zoals VO2max en energieverbruik (METs) dan ook cruciaal om voor goud te gaan. In deze blog duiken we in de betekenis van deze parameters en welke impact dit heeft op sportprestaties.

VO2max

Allereerst is de VO2max, of maximale zuurstofopname, een maat voor de maximale hoeveelheid zuurstof die een persoon kan opnemen tijdens inspanning. Een VO2max test wordt vaak beschouwd als de gouden standaard voor het meten van cardiorespiratoire fitheid. De test geeft weer hoe goed hart, longen en spieren samenwerken om de hoogst mogelijke hoeveelheid zuurstof op te nemen. Een hogere score is essentieel voor een goed uithoudingsvermogen en voor prestaties in duursporten zoals hardlopen, wielrennen en langlaufen.

Wist je dat de hoogst gemeten VO2max ooit 97,5 ml/min/kg is? Dit record staat op naam van wielrenner Oskar Svendsen in 20121. Voor vrouwen staat dit record op Joan Benoit, Olympisch kampioen op de marathon in 1984, met een VO2max van 78.6 ml/min/kg2

De individuele VO2max wordt grotendeels bepaald door genetica, geslacht en leeftijd. Uit een review van Williams et al. (2017)3 blijkt zelfs dat de trainbaarheid van je VO2max voor 50% genetisch bepaald is. Heeft het dan zin om VO2max te trainen wanneer deze al hoog is? Dat is niet direct te concluderen en afhankelijk van iemands trainingsrespons en uitgangspositie.

Hoewel VO2max een belangrijke indicator is voor uithoudingsvermogen, is het niet de enige factor die bepaalt hoe goed een atleet presteert. De beweegefficiëntie en het vermogen om een activiteit binnen een bepaald energiesysteem vol te houden, spelen ook een cruciale rol. De ideale verdeling hangt af van de eisen die de sport stelt. Zo is een grote aerobe capaciteit cruciaal voor duursporters, terwijl krachtsporters een groter anaeroob vermogen nodig hebben. Teamsporters hebben meer aan een combinatie van explosiviteit en uithoudingsvermogen, aangezien hun sporten beide aspecten vereisen.

Om deze aspecten beter te begrijpen, is het nuttig om te kijken naar het energieverbruik in METs (Metabolic Equivalent of Task), wat een breder inzicht geeft in de energiebehoeften van verschillende sporten.

METs

MET is een eenheid die wordt gebruikt om het energieverbruik van verschillende activiteiten te kwantificeren. Eén MET wordt gedefinieerd als de energie die wordt verbruikt in rust, ook wel het rustmetabolisme genoemd, wat overeenkomt met ongeveer 3.5 ml/min/kg zuurstof. Intensievere activiteiten hebben hogere MET-waarden en verbruiken meer energie. Ongeacht de VO2max kost dezelfde activiteit evenveel energie, maar voelt lichter aan voor iemand met een hogere VO2max.

In het ‘Compendium of Physical Activities’ (Herrmann et al, 2024)4,5 staat een volledig overzicht van activiteiten en de bijbehorende MET-waarden. Het Compendium hanteert de volgende classificatie, wat gangbare waarden zijn in onderzoek en de volksgezondheid6,7:

  1. Sedentair gedrag                             1.0 – 1.5 METs
  2. Lichte intensieve activiteiten       1.6 – 2.9 METs
  3. Matig intensieve activiteiten       3.0 – 5.9 METs
  4. Hoog intensieve activiteiten        ≥ 6.0 METs

Energieverbruik bij Olympische sporten

Met 32 verschillende sporten op de Olympische Spelen zit er een groot verschil in energieverbruik per onderdeel. Volgens het Compendium zijn de drie Olympische Sporten met het hoogste energieverbruik:

  1. Hardlopen (verschillende snelheden/afstanden)             18.0 – 23.0 MET
  2. Wielrennen (verschillende disciplines)                              15.0 – 17.0 MET
  3. Cross country skiën (verschillende technieken)               12.0 – 16.0 MET

Zoals te zien vereisen deze sporten een enorm uithoudingsvermogen en energieverbruik, wat overeenkomt met de hoge VO2max-waarden van de topatleten in deze disciplines.

De sporten met het laagste energieverbruik zijn:

  1. Schieten                                2.5 MET
  2. Golf                                         3.5 – 4.5 MET
  3. Boogschieten                       4.3 MET

Hoewel deze sporten minder energie-intensief zijn, vereisen ze wel precisie, concentratie en strategisch inzicht.

Benieuwd hoeveel energie andere activiteiten en sporten kosten? Kijk dan eens op de bijbehorende website.

Daarnaast is het voor topsporters relevant om meer inzicht te krijgen in hun rustmetabolisme. Door het rustmetabolisme te meten, kan een nauwkeurige inschatting worden gemaakt van wat een atleet dagelijks moet eten om voldoende energie binnen te krijgen. Naast het activiteitenniveau speelt de lichaamssamenstelling, zoals de hoeveelheid vet- en spierweefsel, hierbij een grote rol. Spierweefsel verbruikt namelijk meer energie dan vetweefsel, waardoor de energie-inname aangepast kan worden op basis van de samenstelling. Zo kan de voedingsinname voor, tijdens en na een prestatie optimaal worden afgestemd op de behoeften van de atleet.

large image
Wist je dat je met het Cortex systeem ook rustmetabolisme metingen kan doen?

Benieuwd naar hoe jij scoort t.o.v. Olympische sporters?

Het begrijpen van de VO2max en het energieverbruik biedt waardevolle inzichten in de fysieke eisen van verschillende Olympische sporten. Of het nu gaat om het maximaliseren van uithoudingsvermogen of het perfectioneren van de energie-inname, deze meetwaarden helpen coaches en atleten om gerichte trainingsprogramma’s te ontwikkelen die hen dichter bij hun Olympische dromen brengt.

De beste manier om deze waarden in kaart te brengen is met de ademgasanalyse apparatuur van Cortex. Ben je na het lezen van deze blog ook benieuwd naar jouw VO2max, en wil je jezelf eens vergelijken met de groten der aarde? Door het invullen van de wetenschappelijke FitMáx©-vragenlijst, kun je dit met een minimale inspanning ontdekken. Met slechts 3 vragen wordt een inschatting gemaakt van jouw VO2max, die een zeer sterke correlatie (r=0.94)8 vertoont met de gemeten VO2max.

Maar uhm, wel eerlijk invullen he? 😉

Apparatuur voor berekenen van VO2max

Hulp nodig?

Als u hulp nodig heeft bij uw apparatuur voor inspanningsfysiologie, sport, revalidatie of bedrijfsgeneeskunde: Bewegingswetenschapper Laura heeft altijd wel een oplossing.

contact person

Laura Huinink

Bewegingswetenschapper

Bronnen

  1. Procycling.no. (2023). Afkomstig van https://www.procycling.no/3467273/
  2. Wood, R. (2008). VO2 max World Records. Topend Sports. Afkomstig van https://www.topendsports.com/testing/records/vo2max.htm
  3. Williams, C.J., Williams, M.G., Eynon, N., Ashton, K.J., Little, J.P., Wisloff, U., & Coombes, J.S. (2017). Genes to predict VO2max trainability: a systematic review. BMC Genomics, 18(8), 831.
  4. Herrmann, S.D., Willis, E.A., Ainsworth, B.E., Barreira, T.V., Hastert, M., Kracht, C.L., Schuna Jr., J.M., Cai, Z., Quan, M., Tudor-Locke, C., Whitt-Glover, M.C., & Jacobs, D.R. (2024). Adult Compendium of Physical Activities: A third update of the energy costs of human activities. Journal of Sport and Health Science, 13(1), 6-12.
  5. Pacompendium.com. (2023). Afkomstig van https://pacompendium.com/
  6. Piercy, K.L., Troiano, R.P., Ballard, R.M., et al. (2018). The physical activity guidelines for Americans. JAMA, 320, 2020-2028.
  7. Bull, F.C., Al-Ansari, S.S., Biddle, S., et al. (2020). World Health Organization 2020 guidelines on physical activity and sedentary behaviour. British Journal of Sports Medicine, 54, 1451-1462.
  8. Estimating VO2peak in 18–90 Year-Old Adults: Development and Validation of the FitMáx©-Questionnaire. (2022). International Journal of General Medicine. Dove Press.